De nieuwe KOWA Prominar TSN-773 en TSN-883 Overzicht  overzicht

 



Algemeen

Het is al weer negen jaar geleden dat ik de KOWA TSN-823 heb getest. Tot nu toe loopt deze telescoop, wat optische prestaties betreft, volkomen mee in de top.
Wel is het kunststof telescoophuis wat zwak en bij een aantal scopen brak het oculair af na een ongelukje. Ook kwam er vaak na enige tijd wat speling op het inwendige scherpstelmechanisme waardoor het onderwerp zich bewoog tijdens het scherpstellen. De optische kwaliteit varieerde ook wat meer dan bij andere merken hetgeen voor onze "hofleverancier", Foto van Heek, de aanleiding was de betreffende exemplaren naar de importeur terug te zenden. Zelf kocht ik in 1998 ook een TSN-823 die ik nog steeds als referentie bij mijn telescooptesten gebruik.
Tot dusver heb ik, wat beeldscherpte betreft, geen betere telescopen gezien. De nieuwe KOWA's evenaren echter de prestaties en zijn op sommige punten zelfs beter.
De levering van de nieuwe telescopen is momenteel (jan. 2007) wat problematisch en wij mogen ons gelukkig prijzen dat wij de enige twee in ons land aanwezige scopen voor een test van de importeur (Benèl te Hoogeveen) kregen toegezonden. Het zijn de Prominar TSN-773 en de Prominar TSN-883 Fluorite Chrystal, beide met een 45 graden inkijk.
Daarbij kreeg ik de oculairen 20-60x zoom, de 25x LER en de 30x WIDE. Verder nog de camera-adapters TSN-DA10 en TSN-DA4.
Ook had ik voor een één-op-één vergelijking nog een Zeiss 85 T*FL, een KOWA TSN-823 en een Swarovski ATS 80 HD ter beschikking. Deze telescopen heb ik al eerder getest en de testverslagen daarvan zijn in het tijdschrift "Ficedula" en op de website van de "Twentse Vogelwerkgroep" te vinden.

Beschrijving en mechanische kwaliteit

Vergeleken met hetgeen we van andere merken gewend zijn hebben de nieuwe KOWA's met 77 mm. en 88 mm. een wat afwijkende maat van het objectief.
Het kijkerhuis is van een magnesium legering. Dat heeft niet alleen het voordeel van een grotere sterkte dan een body van kunststof, maar ook wordt plaatselijke warmte (b.v. door zonnestraling) sneller afgevoerd met minder kans op inwendige turbulentie en dus minder kans op onscherpte.
Evenals sommige andere merken hebben de nieuwe KOWA's nu ook twee coaxiale scherpstelschroeven voor de snel- en de fijninstelling. Deze lopen plezierig licht en dus aangenamer dan bij de vrij zwaar lopende knoppen van de Zeiss telescopen. Wel zit er helaas wat speling op de fijninstelling maar het beeld beweegt niet tijdens het scherpstellen, zoals dat vaak bij de 823 het geval was. Er zit geen vizierbuisje meer aan de zijkant, zoals bij de 823, maar wel een richel op de zonnekap. Deze kap is uit te trekken maar dat gaat tamelijk licht zodat hij gemakkelijk terug schuift. Zoals gebruikelijk zijn ook deze scopen om een horizontale as draaibaar in een op het statief bevestigde ring. Het telescoophuis heeft een lichtgroen, ruw oppervlak waarbij geen rubberbekleding is toegepast.
De oculairs zijn met een stevige bajonetsluiting aan de scoop bevestigd. Om ze los te kunnen draaien moet je eerst een vergrendelknopje indrukken zoals we dat ook bij de Swarovski telescopen gewend zijn. De oculairringen zijn thans uitdraaibaar waarbij ze op 2 of 3 tussenstanden inklikken. Gelukkig is KOWA dus nu ook afgestapt van de omstulpbare rubberringen die slechts beperkte tijd meegaan.
Het telescoophuis is gevuld met stikstofgas, maar bij de vriestest ontstaat toch nog enige inwendige condensatie. Bij -20 graden is de fijninstelling nog zeer zwaar gangbaar maar de snelinstelling zit muurvast.
De garantietermijn bedraagt 5 jaar op loon- en materiaalkosten, de volgende 5 jaar alleen op materiaalkosten. Dit in tegenstelling tot het buitenland waarbij gesproken wordt over een "Limited Lifetime Warranty". De importeur kan dit verschil niet verklaren.

Optische kwaliteit

Vooral de 883 munt uit door een hoge lichttransmissie die mede wordt veroorzaakt door de nieuwe C3-multi-coating. Opvallend is verder de prima contrastweergave waardoor beelden scherper lijker dan die van b.v. de Zeiss-telescopen, waarvan bekend is dat ze zo'n laag contrast weergeven. Ook de 773 heeft een uitstekende beeldscherpte en goede contrastweergave.
Wel is de lichttransmissie een fractie geringer dan bij de 883. Vergeleken met de 823 zien we dat de helderheid en contrastweergave van de 883 duidelijk beter is. Daarentegen vertonen de nieuwe KOWA's wat meer kleurrandjes als gevolg van de "dwarse" chromatische aberratie. Deze randjes zijn echter smal, ook aan de beeldranden, en vooral te zien bij de sterkste vergrotingen. In het algemeen zijn de instrumenten goed op kleurfouten gecorrigeerd. De randscherpte is een fractie beter dan bij de 823. De kleurweergave van beide telescopen is vrijwel neutraal.
In het hieronder afgedrukte overzicht zien we e.e.a. duidelijk. De opnamen komen rechtstreeks uit de camera en zijn niet bewerkt.
De KOWA's hebben het hoogste contrast, de Zeiss het laagst, en de Swarovski zit daar tussenin. Bij Zeiss valt het op dat er nauwelijks kleurrandjes zijn waar te nemen.
De "oude" 823 heeft de laagste lichttransmissie maar scoort op resolutie even hoog.

Deze opnamen zijn gemaakt door slechts één telescoop van elk type. Wegens spreiding in de optische kwaliteit is het mogelijk dat bij andere exemplaren enigszins andere resultaten worden verkregen.


Het 20-60x zoomoculair is geheel nieuw ontworpen. Het eye-relief is voor alle vergrotingen toegenomen zodat dit oculair nu ook voor brildragers geschikt is.
Er schijnen adapters te bestaan die het mogelijk maken om de oculairs van de 823 ook te gebruiken op de nieuwe telescopen. Voor het 32x en het 50x zou dat zinvol kunnen zijn, maar het nieuwe zoomoculair is zoveel beter dan het oude, dat de aanschaf daarvan toch is aan te bevelen.
Het nieuwe 30x WIDE oculair is erg fraai en het is bijzonder geschikt voor digiscoping. Door het grote gezichtsveld is de randscherpte wel wat minder dan bij het zoomoculair.
Het 25x LER oculair is ook goed maar het gezichtsveld is wat aan de krappe kant. Het heeft een bijzonder groot eye-relief van maar liefst 32 mm. Toch is dit geen garantie dat het dan voor alle camera's geschikt is om mee te digiscopen. Als ik mijn Canon 10D met 24-85 mm. objectief gebruik, blijft er een enorme vignettering zichtbaar, ook bij volledig inzoomen.
De afmeting van het camera-objectief is blijkbaar belangrijker dan het eye-relief en het gezichtsveld van het oculair.

De specificaties en de cijferwaardering zijn in de volgende tabellen samengevat

TWENTSE VOGELWERKGROEP

Ing. J.A.Meijerink

T E S T R A P P O R T                    KOWA TSN-773 Prominar                     Januari 2007
Kijkermerk / type Vaste oculairs Zoom oculair
25x LER 30x WIDE 20x 30x 40x 50x 60x
Technische gegevens
Gewicht (gram.) 1653 1647 1650
Max. hoogte (mm.) 430 425 435
Max. breedte (mm.) 93 93 93
Diameter uittredepupil (mm.) 3.08 2.57 3.85 2.57 1.93 1.54 1.28
Effectief Eye-relief (mm.) 32 16.5 17 12 12 13 14.5
Max. rotatie focusknop 1.8x - 5.4x            
Kleinste waarneemafstand (m.) 5.0 5.0 5.0 5.0 5.0 5.0 5.0
Schemeringsgetal 43.9 48.1 39.2 48.1 55.5 62.0 68.0
Gezichtveld op 1000 m.(m.) 40.3 42.0 38.3 29.0 23.9 21.3 19.3
Openingshoek ( ° ) 2.30 2.40 2.19 1.66 1.37 1.22 1.16
Gezichtshoek ( ° ) 53.4 64.4 41.9 47.0 51.3 56.1 60.1
Adviesprijs (€)     1925.=        
Optische kwaliteit
Beeldscherpte 5 5 5 5 4 3.5 3
Contrastweergave 5 5 5 5 5 4.5 4.5
Kleurranden 4 4.5 4.5 4.5 4.5 4 4
Randscherpte 5 4 5 5 5 5 5
Gezichtsveld 3.5 5 1 1.5 3 4 5
Kleurweergave 5 5 5 5 5 5 5
Inwendige spiegeling 4.5 4.5 4.5 4.5 4.5 4.5 4.5
Vertekening 5 4.5 4.5 5 5 5 4.5
Geschiktheid voor brildragers 5 5 5 5 5 5 5
Mechanische kwaliteit     +20° / -20 °
Scherpstel mechanisme 2 / 4 2 / 4 2 / 4
Oculairinstelling -- -- 1 / 5
Oculairringen 2 / 4 2 / 4 2 / 4
Stof- en waterdichtheid 5 5 5
Cijferwaardering:   1=Slecht  2=Matig  3=Redelijk  4=Goed  5=Uitstekend
Opmerkingen:        3/8" statiefaansluiting.   Garantietermijn 5+5 jaar.
Dit testrapport mag voor reklamedoeleinden worden gebruikt als daarvoor toestemming van de auteur is verkregen
en wanneer het bovendien in z'n geheel wordt gepubliceerd.

 

 

TWENTSE VOGELWERKGROEP

Ing. J.A.Meijerink

T E S T R A P P O R T                    KOWA TSN-883 Prominar Fluorite                     Januari 2007
Kijkermerk / type Vaste oculairs Zoom oculair
25x LER 30x WIDE 20x 30x 40x 50x 60x
Technische gegevens
Gewicht(gram.) 1831 1825 1828
Max. hoogte (mm.) 455 450 460
Max. breedte (mm.) 103 103 103
Diameter uittredepupil (mm.) 3.52 2.93 4.40 2.93 2.20 1.76 1.47
Effectief Eye-relief (mm.) 32 16.5 17 12 12 13 14.5
Max. rotatie focusknop 2x - 6.5x            
Kleinste waarneemafstand (m.) 5.0 5.0 5.0 5.0 5.0 5.0 5.0
Schemeringsgetal 46.9 51.4 42.0 51.4 59.3 66.3 72.7
Gezichtveld op 1000 m.(m.) 40.3 42.0 38.3 29.0 23.9 21.3 19.3
Openingshoek ( ° ) 2.30 2.40 2.19 1.66 1.37 1.22 1.16
Gezichtshoek ( ° ) 53.4 64.4 41.9 47.0 51.3 56.1 60.1
Adviesprijs (€)     2199.=        
Optische kwaliteit
Beeldscherpte 5 5 5 5 4.5 4 3.5
Contrastweergave 5 5 5 5 5 4.5 4.5
Kleurranden 4 4.5 4.5 4.5 4.5 4 4
Randscherpte 5 4 5 5 5 5 5
Gezichtsveld 3.5 5 1 1.5 3 4 5
Kleurweergave 5 5 5 5 5 5 5
Inwendige spiegeling 4.5 4.5 4.5 4.5 4.5 4.5 4.5
Vertekening 5 4.5 4.5 5 5 5 4.5
Geschiktheid voor brildragers 5 5 5 5 5 5 5
Mechanische kwaliteit     +20° / -20 °
Scherpstel mechanisme 2 / 4 2 / 4 2 / 4
Oculairinstelling -- -- 1 / 5
Oculairringen 2 / 4 2 / 4 2 / 4
Stof- en waterdichtheid 5 5 5
Cijferwaardering:   1=Slecht  2=Matig  3=Redelijk  4=Goed  5=Uitstekend
Opmerkingen:        3/8" statiefaansluiting.   Garantietermijn 5+5 jaar.
Dit testrapport mag voor reklamedoeleinden worden gebruikt als daarvoor toestemming van de auteur is verkregen
en wanneer het bovendien in z'n geheel wordt gepubliceerd.

Adapters voor digiscoping

De nieuwe KOWA's zijn uitstekend geschikt voor digiscoping waarvoor een stevig statief is vereist. Omdat het oculair bij deze nieuwe telescopen met 45 graden inkijk nogal hoog boven het huis uitsteekt, is het digiscopen vanuit de auto een probleem. Daarvoor is een telescoop met rechte doorkijk beter geschikt.
Kowa levert twee verschillende adapters voor de nieuwe telescopen. Er is een universele adapter, de TSN-DA4, geschikt voor elke camera en met een aansluiting voor een draadontspanner. Verder is er de TSN-DA10 adapter voor camera's met filterdraad.

De TSN-DA4 adapter

Het is een universele adapter die is voorzien van een aansluiting voor een draadontspanner hetgeen heel fijn is omdat er maar weinig compacte digitale camera's bestaan waar een afstandsontspanner op is aan te sluiten.

De camera is opzij weg te draaien zodat je de telescoop ook voor het waarnemen kunt gebruiken.
De DA4 wordt bevestigd op de DA10 die op zijn beurt weer aan de scoop is bevestigd. De DA4 wordt samen met de DA10 geleverd voor ca. € 410.= en deze prijs komt ongeveer overeen met die van de universele adapters van Zeiss en Swarovski.
Deze KOWA-adapter is, voor zover mij bekend, momenteel de enige die over een draadontspanner beschikt. Samen met de uitstekende kwaliteit van de telescoop is dit een reden om aan te nemen dat KOWA met deze combinatie hoge ogen gaat gooien.

De TSN-DA10 adapter

Deze wordt op het oculair gedraaid i.p.v. de oculairring. Op de adapter passen adapterringen met filterdraad voor tien verschillende diameters van 28 tot 72 mm.
De adapter is dus alleen geschikt voor camera's met filterdraad op het objectief of met een adapter voor filterdraad zoals de Sony DSC-W50 op de afbeelding.

Een handige knutselaar zou de adapter ook kunnen voorzien van een L-vormige constructie en deze daarmee voor één bepaalde camera geschikt kunnen maken.
In de afbeelding is te zien hoe dat voor de Canon S50 is gedaan. In elke bouwmarkt zijn wel L-vormig gebogen stalen onderdelen verkrijgbaar. Daarna is het nog "slechts" een kwestie van meten, zagen en boren. De DA10 kost € 120.= zodat je met deze aanpassing wel wat voordeliger uit bent dan met de DA4. Je mist dan echter nog wel de aansluiting voor een draadontspanner.

Samenvatting

De nieuwe KOWA telescopen behoren tot de absolute top. Mechanisch zijn ze, met hun metalen body, een stuk degelijker dan de oude TSN-823. Wat de optische prestaties betreft staan ze momenteel ook aan de top. Ik ken geen andere telescopen met een dergelijke combinatie van lichttransmissie en contrastweergave. Hierdoor is de scherpte-indruk bijzonder goed.
Wel vertonen ze wat smalle kleurrandjes, doch in het algemeen is het secundaire spectrum goed gecorrigeerd.
De TSN-883 scoort het hoogst maar ook de TSN-773 vormt een grote bedreiging voor o.a. de Swarovski ATS 80 HD die ca. €1000.= duurder is.
Over een eventuele spreiding in kwaliteit valt nu uiteraard nog niets te zeggen.

Voor vragen, opmerkingen of te verkrijgen kortingen betreffende kijkers en telescopen ben ik alleen bereikbaar per e-mail op: elsjan99DITNIET@xs4all.nl
(Voor het verzenden dient u "DITNIET" uit het adres te verwijderen)

Januari 2007                  J.A. Meijerink

Dit testrapport mag met schriftelijke toestemming van de auteur en met bronvermelding voor reclamedoeleinden worden gebruikt, mits het in z'n geheel wordt gepubliceerd.