De nieuwe Zeiss telescopen 65T*FL en 85T*FL

We hebben er lang op gewacht, maar nu zijn de nieuwe telescopen "Carl Zeiss Diascope" eindelijk verschenen en mondjesmaat leverbaar. Door de welwillende medewerking van onze "hofleverancier", foto van Heek te Wierden, kreeg ik de nieuwe telescopen enkele dagen te leen voor een uitgebreide test. Zoals gewoonlijk bij bijzondere optische producten, werd ook nu ons testteam bijeen geroepen om individuele voorkeuren zoveel mogelijk uit te sluiten en een zo objectief mogelijke beoordeling te kunnen geven.

De zeer compact gebouwde 65T*FL heeft een objectiefdiameter van 65 mm. terwijl de 85T*FL is voorzien van een 85 mm. objectief. Beide instrumenten zijn voorzien van een harde matzilveren coating waardoor ze aan de telescopen van Leica doen denken. De zwarte zonnekap is uittrekbaar en voorzien van een groef die als vizier kan dienen. Zoals een toptelescoop betaamt zijn ook deze gevuld met stikstofgas om inwendige condensatie zoveel mogelijk te voorkomen. Het telescoophuis is vervaardigd van een lichte metaallegering en volgens de folders stof- en waterproof. De onderzijde is gedeeltelijk voorzien van een rubber bekleding waarvan de bedoeling niet geheel duidelijk is omdat de scopen bijna altijd op een statief worden gebruikt. Het instrument kan om z'n lengteas draaien in een statiefring die aan de onderzijde is voorzien van 3/8" draad.
De scherpstelling geschiedt door middel van twee stelschroeven voor de grof- en de fijninstelling. Dit goed werkende systeem kennen we al vele jaren van de Leica telescopen. Bij de vriestest zijn alle instelmogelijkheden nog goed gangbaar behalve de oculairringen. Evenals andere topinstrumenten vertonen ook deze scopen een geringe inwendige aanslag die na ca. 20 minuten is verdwenen.
De "65" is vooral geschikt voor vogelaars die een lichte, compacte telescoop wensen die niet meer dan 40 à 45x hoeft te vergroten. Voor de overige verschillen tussen de "65" en de "85" wordt verwezen naar de tabellen.
In het hierna volgende overzicht worden de Zeiss telescopen op diverse onderdelen vergeleken met onze referentie-telescoop, de KOWA TSN 823.

De objectieven.
Deze bestaan uit drie elementen van fluorietglas en zijn van de bekende meerlaagse Zeiss T* coating voorzien. Deze voortreffelijke coating heeft in het verleden al z'n kwaliteit bewezen en zorgt voor een hoge lichttransmissie. Ook bij deze telescopen valt het zeer heldere beeld op, vergeleken met dat van de KOWA. De verschillen zijn niet groot, maar bij een directe vergelijking toch duidelijk waarneembaar. Ondanks dit heldere beeld blijven beeldscherpte en contrastweergave toch wat achter bij die van de KOWA. Vooral bij de veel gebruikte middenvergrotingen is dit zowel op de testkaart als in het veld waarneembaar. Het lijkt haast of het zeer heldere beeld van de Zeiss enigszins wordt overstraald (vooral bij tegenlicht) hetgeen beeldscherpte en contrast nadeling beïnvloedt. Ook hier zijn de verschillen met de KOWA niet groot, maar toch goed te zien.

De oculairs.
De drie verkrijgbare oculairs zijn op beide telescopen onderling uitwisselbaar. Door de kleinere brandpuntsafstand van de "65" verkrijgen we daar een ¾ x geringere vergroting dan bij de "85" (zo wordt bijvoorbeeld de 40x85 een 30x65).
Op de "85" zijn verkrijgbaar een 20-60x zoomoculair, een 40x en een 30x groothoekoculair. Alleen de beide eerste zijn bij deze test bekeken.
De kwaliteit van de oculairs is uitstekend. Het kleine gezichtveld bij geringe vergroting is altijd een zwak punt bij zoomoculairs. Echter, geen van de zoomoculairs van de concurrentie geeft zo'n groot gezichtsveld als dit nieuwe Zeiss oculair. Daar komt nog bij dat het secundaire spectrum, dat de kleurranden veroorzaakt, bijzonder goed is gecorrigeerd. Dit maak je maar zelden mee en het is zeker een compliment waard. Het eye-relief is voor brildragers net voldoende maar je moet de bril dan wel stevig tegen het oculair drukken. Een eye-relief van b.v. 15 mm. zou daarom welkom zijn. In bijgaande grafiek is aangegeven hoe dit eye-relief bij de oculairs van verschillende merken verloopt, afhankelijk van de vergroting.
Door de toegepaste coating ontstaat er een lichte, niet hinderlijke geel-groenzweem die het heldere beeld nog wat zonniger maakt.

Accessoires.
Binnenkort wordt een fotoadapter leverbaar die op de "65" een brandpuntsafstand van 770 mm. veroorzaakt en op de "85" zelfs 1000 mm. Een prijs daarvan is momenteel nog niet bekend.
Verder bestaat er nog een zwarte paraattas voor € 139.= en een draagtas voor € 92.=. De paraattas ziet er op het plaatje in de folder heel bruikbaar uit en lijkt wat handiger dan de knullige, onergonomisch gevormde tas van de KOWA.

Conclusie.
We zijn met de nieuwe Zeiss-telescopen weer een paar topinstrumenten rijker geworden. Elke telescoop blijkt z'n sterke en zwakkere punten te hebben zodat er voor ons vogelaars een steeds grotere keuze beschikbaar is die echter ook steeds moeilijker wordt. Het verdient daarom aanbeveling om voor de aanschaf de diverse telescopen direct naast elkaar te vergelijken en daarna, aan de hand van persoonlijke voorkeur een keuze te maken.

Enkele sterke punten van de Zeiss telescopen zijn o.a.
Een zeer helder beeld.
Nauwelijks zichtbare kleurranden.
Zoomoculair met relatief groot gezichtsveld.
Zoomoculair beter geschikt voor brildragers dan dat van KOWA.

Enkele sterke punten van KOWA zijn o.a.
Grote beeldscherpte, vooral ook bij sterke vergroting.
Goede contrastweergave.
Natuurlijke kleurweergave.
Nauwelijks vertekening aan de beeldranden.

De hierbij afgedrukte testresultaten kunnen U verder helpen bij het maken van de keuze. Voor vragen en opmerkingen over kijkers en telescopen of te verkrijgen kortingen ben ik alleen per e-mail bereikbaar onder elsjanmDITNIET@xs4all.nl (I.v.m. spam dient U in dit adres "DITNIET" te verwijderen).

Jan Meijerink