Zeiss Camera-Oculair DC4 Overzicht  overzicht

 



Het fotograferen van vogels d.m.v. digiscoping heeft de laatste jaren een enorme vlucht genomen. De fabrikanten van telescopen spelen daar op in, en Kowa was de eerste die een telescoop uitbracht met ingebouwde camera. Deze leverde echter onvoldoende beeldscherpte en wegens de giftigheid van de verwerkte materialen is deze telescoop uit de productie genomen.
Thans is Zeiss gekomen met een veel beter ontwerp, dat op een Zeiss-telescoop 65T*FL of een 85T*FL wordt bevestigd. In de oculairconstructie is een digitale camera gebouwd met een CCD beeldsensor van 4 Mpix, een diagonaal van 9 mm. en een L/B verhouding van 4:3. Het beeld is zichtbaar op een 2" TFT-kleurendisplay met ca. 15400 pixels.
Hierop is tevens de ladingstoestand van de accu's, de tijd en het aantal opnamen zichtbaar. Op 10 m. afstand levert dit bij de 85T*FL een voorwerpgrootte op van 190x253 mm2.

De voeding bestaat uit twee AA batterijen of oplaadbare NiMH accu's (LR06) waarvan er vier worden meegeleverd, compleet met laadapparaat. De opnamen worden weggeschreven op een SD geheugenkaart waarvan een 128 Mb exemplaar is meegeleverd. Het bestandstype is naar keuze TIFF of JPEG (in 3 compressie-trappen). Op een 1 Gb kaartje gaan 91 opnamen in TIFF, of 569 opnamen in JPEG (in hoogste kwaliteit). Er is ook een USB 1.1 en een videoaansluiting die samen met het geheugenkaartje achter een klepje aan de zijkant zijn verborgen.
Ook het accuvakje is door een los klepje afgesloten. Jammer dat daarvoor geen stevige scharnierconstructie is bedacht, want deze losse dekseltjes raken gemakkelijk zoek.
De bedrijfsduur zou volgens de handleiding ca. 1.5 uur of ca. 100 opnamen bedragen. Dat lijkt me echter een optimistische opgave want ik moest tijdens het testen tweemaal de accu's vervangen. Het druipwaterdichte camera-oculair weegt 805 gram (incl. accu's).
De garantietermijn bedraagt 10 jaar voor optische en mechanische gebreken, doch slechts 2 jaar voor gebreken in de electronica. De handleiding is alleen in het Duits en in het Engels.
Van Foto van Heek kreeg ik dit camera-oculair, samen met de beste van vijf Zeiss 85T*FL's, enkele dagen te leen voor een test.

Het oculair

Dit groothoek oculair geeft op de Zeiss 65T*FL en de 85T*FL een vergroting van resp. 30x en 40x. Het gezichtsveld is zelfs nog wat groter dan bij het 40xB WW oculair.
Met 33.2 m op 1000 m. en een gezichtshoek van 67.2 graden levert het een indrukwekkende prestatie, mede omdat de randscherpte ook heel goed is. Met een effectief eye-relief van 16 mm. is het ook door brildragers prima te gebruiken. De kleurrandjes blijven zeer smal en er is weinig kussenvormige vertekening. De kleurweergave van de Zeiss telescopen is, hoewel niet hinderlijk, wat aan de geel-groene kant. Zoals we gewend zijn bij de Zeiss telescopen, is de contrastweergave wat geringer dan bij de scopen van de andere topmerken. Voor digitale opnamen is dit niet zo erg omdat de contrastomvang daarbij toch beperkt is en het beeld achteraf toch vaak met een beeldbewerkingsprogramma moet worden aangepast.
De beeldscherpte valt wat tegen. De maximale resolutie die ik heb gemeten bedraagt 1.25 boogseconden, terwijl deze bij het 40xB WW oculair 1.07" is, en "0.98" bij mijn KOWA TSN-823.
Het waarderingscijfer voor de beeldscherpte wordt daarom een 3,5 (redelijk tot goed).
Kijkend door het oculair zien we een dubbele ring die met de diopterring zuiver op het oog moet worden scherpgesteld. Dit is belangrijk voor het maken van scherpe opnamen.

De Camera

Bij de 85T*FL bedraagt de brandpuntsafstand 300 mm. Vanuit de CCD omgerekend naar kleinbeeldformaat, zou de camera werken met een brandpuntsafstand van ca. 1460 mm.
De camera bepaalt zelf de diafragmaopening, variërend van diafragmawaarde 6,4 tot 13. De sluitertijd varieert van 1/8 tot 1/200 sec. Hoewel er een belichtingscorrectie is toe te passen van EV -2 tot EV +2, heeft dit op de helderheid van het beeld geen invloed omdat de camera het diaframa en/of de sluitertijd daaraan aanpast. De gevoeligheid is in te stellen van ISO 50 tot ISO 800, maar boven ISO 200 ontstaat er onaanvaardbaar veel ruis. De instelmogelijkheden zijn dus beperkt. Zo is b.v een zwaan in het volle zonlicht niet te fotograferen. Ik heb dit geprobeerd, maar hoewel de camera de sluitertijd, diafragma en ISO-waarde instelt op resp. 1/200 sec., f 13 en ISO 50, werd de opname onherstelbaar overbelicht.
De camera werkt met een integrale lichtmeting waarbij de nadruk op het centrum ligt. De witbalans is in te stellen op automatisch, of op vijf manuele standen. In het algemeen vind ik de beelden wat aan de blauwe kant, hetgeen echter in een bewerkingsprogramma gemakkelijk is te corrigeren. Hinderlijk is de sluitervertraging van soms bijna een seconde waardoor veel opnamen mislukken als gevolg van bewegingsonscherpte of van een verandering in houding van de vogel.

De afstandsbediening

De camera is alleen te bedienen d.m.v. de afstandsbediening. Deze werkt op twee AAA batterijen (LR03). Aan het camera-oculair zelf zit alleen een aan/uit knop.
De OK-knop dient o.a. om de opname te maken of om menu-instellingen te bevestigen. De IR-LED dient daarbij wel op de ontvanger van het camera-oculair te worden gericht.
Met de zoomknop is het beeld digitaal te vergroten waardoor echter niet meer detail is te zien. Het scherpstellen dient door het oculair te geschieden.
Met de knop "Play" en de pijltoetsen zijn de opgenomen beelden te bekijken en desgewenst met de knop "Delete" te verwijderen.

Het Hoofdmenu kent drie hoofdgroepen:
Opname: Instellingen voor beeldkwalitet, ISO-waarde, witbalans, kleurbalans, belichtingscorrectie, contrastverbetering, serieopnamen en verscherping.
Display: Instellingen voor de statusregel en het controlebeeld.
Instellingen: Voor datum/tijd, taal, display, uitschakeltijden, video-uitgang, formatteren en system.

De beeldkwaliteit van de camera


 

Het aantal pixels in de beeldsensor (4 Mpix) is naar huidige begrippen aan de lage kant. Er worden momenteel voor digiscoping al compacte camera's toegepast met 8 tot 10 Mpix.
De beelden uit de DC4 munten dan ook niet uit door een uiterste beeldscherpte. Ze vertonen echter nauwelijks kleurfouten.
De hierna volgende opnamen heb ik met de DC4 in mijn tuin gemaakt. Ze zijn achteraf in Photoshop bewerkt betreffende kleur, helderheid, contrast, beeldscherpte en ruisonderdrukking.




Samenvatting

Met de Zeiss DC4 zijn heel aardige opnamen te maken. De beeldscherpte is voldoende, maar blijft wat achter bij hetgeen we van moderne camera's gewend zijn.
De opnamen moeten meestal achteraf worden bewerkt. Het Camera-Oculair werkt snel en handig maar een aantal zaken komen wel voor verbetering in aanmerking. Zo zouden de losse dekseltjes beter stevig scharnierend kunnen worden bevestigd. De camera zou ook een handmatige instelling moeten kennen met een groter bereik van sluitertijden.
De sluitertijd en de diafragmawaarde zouden in het display zichtbaar moeten zijn. De vertraging van de sluiter zou veel minder lang moeten zijn.
De beeldnummering zou moeten doortellen i.p.v. steeds opnieuw met IMG_0001, IMG_0002 etc. te beginnen. Voor de korte afstand zou een aansluiting voor een flitser welkom zijn.
Voor de prijs van de DC4 ( € 1799.=) is ook een adapter aan te schaffen plus een heel goede camera met veel meer mogelijkheden en hogere resolutie.

Voor vragen en/of opmerkingen betreffende kijkers, telescopen of digiscoping ben ik slechts per e-mail bereikbaar op: elsjan99DITNIET@xs4all.nl
(Voor het verzenden dient U "DITNIET" uit het adres te verwijderen)

Maart 2007                  J.A. Meijerink


Dit testrapport mag met toestemming van de auteur en met bronvermelding voor reclamedoeleinden worden gebruikt, mits het in z'n geheel wordt gepubliceerd.