Zeiss PhotoScope 85 T*FL Overzicht  overzicht

 



Algemeen

Het is verheugend te zien dat kijker- en telescoopfabrikanten soms met nieuwe apparatuur komen die tot dan toe nog niet bestond.
Zo kwam Zeiss in 2007 met het Camera-Oculair DC4 dat op een Zeiss-telescoop kon worden bevestigd en waarmee door de telescoop kon worden gefotografeerd.
Ik heb daarvan in maart 2007 een test gepubliceerd.
Enkele jaren daarna verscheen de Zeiss PhotoScope 85 T*FL, een telescoop met ingebouwde camera. Door de welwillende medewerking van Foto Konijnenberg heb ik deze apparatuur ruim een week lang kunnen testen,
In dit verslag geef ik slechts een beknopte beschrijving van deze telescoop omdat daarover reeds voldoende op het internet is te vinden.
Ik zal daarom meer aandacht besteden aan het praktische gebruik, de kwaliteit van het optische gedeelte en de opnamekwaliteit van de ingebouwde camera.
Het telescoophuis is van magnesium en voorzien van een harde (niet plakkerige) bekleding. Rond de tubes zitten de ringen voor de scherpstelling en het instellen van de vergroting (15x tot 45x). Aan de linkerkant van de scoop zit een uitklapbaar OLED beeldscherm van 72 mm., dat ook is te kantelen en waarmee spiegelingen zijn te voorkomen.


Ook bij fel daglicht is het schermpje nog redelijk goed af te lezen.
Aan de rechterkant zitten, achter een klepje verborgen, de 7.4 Volts Lithium-Ion accu, de SD geheugenkaart, een aansluiting voor de netvoeding en een USB 2.0 aansluiting om gegevens van de kaart over te brengen naar de computer. Het is niet mogelijk om beelden rechtstreeks op een TV of ander beeldscherm zichtbaar te maken.
Aan de achterzijde van het telescoophuis zit ook de aan/uit drukknop met daarboven een lampje dat groen brandt zodra de scoop is ingeschakeld. Bij daglicht is dat echter niet te zien.
De apparatuur wordt geleverd in een cordura koffer met accu, laadapparaat, twee batterijen, afstandsbediening, 1 GB geheugenkaart, USB-kabel, garantiekaart, beknopte handleiding in 9 talen (behalve Nederlands) en een uitgebreide handleiding op CD (9 talen behalve Nederlands).
De garantietermijn bedraagt 10 jaar voor het optische en mechanische gedeelte, 5 jaar voor de electronische bouwdelen en 2 jaar voor de electronica van de camera.

De telescoop

Zoals we van Zeiss gewend zijn, is de optische kwaliteit heel goed. De beeldscherpte is bij de sterkere vergrotingen vergelijkbaar met die van andere top-telescopen.
Bij de zwakste vergrotingen blijft de scherpte echter iets achter. Mijn inmiddels 15 jaar oude Kowa TSN-823 geeft bij 20x vergroting een duidelijk scherper beeld.
Op de contrastweergave is niets aan te merken en ook zijn er nauwelijks kleurrandjes te zien langs contrastrijke voorwerpen. De kleurweergave is prima en de telescoop heeft bij alle vergrotingen een mooi groot gezichtsveld (gezichtshoek 60-63 graden). De maximale vergroting van 45x vind ik geen groot bezwaar. Bij de meeste telescopen zie je bij 60x slechts weinig meer detail dan bij 45x. Het beeld is wel groter, maar de beeldscherpte en het contrast nemen af. Er ontstaat sneller bewegingsonscherpte en het gezichtsveld (de openingshoek) is bij 60x aanzienlijk kleiner.
Wegens de ingebouwde camera durf ik de apparatuur niet aan de gebruikelijke vriestest (bij -20°) te onderwerpen.
Ten behoeve van het fotograferen zien we in het beeldveld vier kaderlijnen en een paar cirkelsegmenten om het oog te kunnen calibreren op het oculair.
Dit is van belang bij het voor de opname scherpstellen door het oculair. Deze lijnen zijn niet onzichtbaar te maken.



De Camera

De ingebouwde camera wordt gevoed met een meegeleverde 7.4 Volts accu. Bediening is alleen mogelijk met een infrarood afstandsbediening die men van achteren op de telescoop gericht moet houden. Van links achter werkt dat niet omdat het oculair er dan tussen zit. Liever zou ik een kabelverbinding hebben omdat je bij het volgen van bijvoorbeeld een lopende vogel beide handen nodig hebt om ook te kunnen scherpstellen.
Dat scherpstellen gaat het best kijkend door het oculair. Als “Focus Assist” is ingeschakeld kan de handmatige instelling iets minder precies zijn omdat de camera dan zelf voor de goede scherpstelling zorgt. “Focus Assist” is dus geen autofocus, doch slechts een ondersteuning van de eigen instelling. Het beeldscherm is te klein om op scherp te stellen. Het beeld kan wel in twee stappen worden vergroot, maar de laatste stap is onbruikbaar omdat het beeld dan geheel onscherp wordt. Dat is ook in de weergavemodus het geval.

De camera heeft een 7 Mpix CCD waarvan de grootte niet in de Zeiss-documentatie staat vermeld. Deze zal niet al te groot zijn, gezien de matige beeldkwaliteit en de naar kleinbeeld omgerekende brandpuntsafstanden van 600-1800 mm. Er zijn wel een aanzienlijk aantal instelmogelijkheden zoals ISO-waarden van 50 tot 800, de diafragmawaarden “open”, 11 en 22 en sluitertijden van 8 tot 1/4000 sec. In de stand “open” variëren de diafragmawaarden van 2.4 tot 3.3, afhankelijk van de vergroting. Verder zijn er verschillende mogelijkheden de witbalans in te stellen. De instelling “Auto” voldoet minder goed omdat het beeld te geel wordt. Met de instelling “daglicht” gaat het beter. Voor de lichtmeting heeft men de beschikking over zes instellingen, waaronder een spotmeting en een histogram. Men kan verder kiezen uit “Auto”, “M” (handmatig), “A” (diafragmavoorkeuze) en “P” (deels automatisch).

De beelden worden naar keuze opgeslagen als JPEG, DNG of JPG+DNG. Bij het maken van de testopnamen heb ik alleen gebruik gemaakt van de RAW-files, opgeslagen als DNG-bestanden. De kwaliteit daarvan is beter en de opnamen zijn achteraf gemakkelijker in Photoshop te bewerken.
De camera kan ook geluidloze filmpjes opnemen in QVGA-kwaliteit (320x240 Pix) met 14 beelden per seconde en opgeslagen als AVI-bestand.
Op een 1 GB geheugenkaart kan ongeveer een uur film worden opgenomen. Misschien wel aardig, maar toch niet in de kwaliteit die we zouden wensen.
Dan kom ik aan de opnamekwaliteit van de foto’s. Eerst heb ik opnamen gemaakt om de meest geschikte ISO-waarde vast te stellen. In de hierbij afgedrukte afbeelding is te zien dat de camera boven ISO 100 nauwelijks is te gebruiken vanwegen de enorme hoeveelheid ruis. Ook verkleuren de schaduwen daarbij naar blauw. Bij alle verdere testopnamen heb ik daarom alleen ISO 50 gebruikt. Vervolgens heb ik de beeldscherpte van de foto’s bepaald en vergeleken met die van de telescoop.





In de grafiek geeft de groene lijn de resolutie van de camera en de rode die van de telescoop. We zien dat de lijnen ver uiteen liggen en dat is jammer. Een dergelijke telescoop zou een betere camera verdienen. Ik heb nog wat aanvullende opnamen gemaakt, o.a. van een opgezette Houtsnip en van de testkaart. Onder dezelfde opname omstandigheden heb ik opnamen gemaakt met mijn Canon EOS 7D, gefotografeerd door de Kowa TSN-823.


De verschillen zijn duidelijk. Het huidige instrument is best geschikt om mee waar te nemen en om een “snapshot” te maken van een zeldzame vogel als bewijsstuk van de waarneming.
Maar kwaliteitsopnamen zijn er niet mee te maken, en wie koopt er een telescoop voor ca. € 4000.= terwijl er voor minder geld andere apparatuur beschikbaar is waarmee gelijke of betere resultaten zijn te verkrijgen.

Hierbij zo maar een paar alternatieven.
Swarovski ATS 80HD + DCII adapter + Canon S110 --------------------------ca. € 2500.=
Zeiss Diascope 85 T*FL + Quick Camera Adapter + Canon S110 --------ca. € 3100.=
Kowa TSN-883 + DA4 adapter + Panasonic Lumix GF5 ---------------------ca. € 3500.=
Swarovski ATX 85 + TLS adapter + Canon EOS 7D (body) -----------------ca. € 4800.=

De specificaties en de cijferwaardering van het optische gedeelte zijn in de volgende tabel samengevat

TWENTSE VOGELWERKGROEP

Ing. J.A.Meijerink

T E S T R A P P O R T                    Zeiss PhotoScope 85 T*Fl                     September 2013
 Kijkermerk / type 15x 20x 25x 30x 35x 40x 45x
Technische gegevens
Gewicht incl. zoomoculair (gram) ca. 2900
Hoogte (mm.) ca. 450
Max. breedte (mm.) 195
Diameter uittredepupil (mm.) 5.67 4.25 3.40 2.83 2.43 2.13 1.89
Effectief Eye-Relief (mm.) 14.5 14.5 14.5 14.5 14.0 13.5 13.5
Max. rotatie focusknop ( ° ) ca. 930
Kleinste waarneemafstand (m.) 4.20  
Schemeringsgetal 35.7 41.2 46.1 50.5 54.5 58.3 61.8
Gezichtsveld op 1000 m. (m.) 78 61 46 40 35 29 27
Openingshoek ( ° ) 4.46 3.49 2.63 2.29 2.00 1.66 1.54
Gezichtshoek ( ° ) 61.6
Adviesprijs (€ ) 3999.=
Optische kwaliteit
Beeldscherpte 4.5 4.5 4.5 4.5 4.5 4.5 4
Contrastweergave 5 5 5 5 5 4.5 4.5
Kleurranden (Centrum /Beeldrand) 5 / 4.5 5 / 4.5 5 / 4.5 5 / 4.5 5 / 4.5 5 / 4.5 5 / 4.5
Randscherpte 4 4 4 4 4 4 4
Gezichtsveld 5 5 5 5 5 5 5
Kleurweergave 5 5 5 5 5 5 5
Inwendige spiegeling 4.5 4.5 4.5 4 4 3.5 3
Vertekening 4 4 4 4 4 4 4
Geschiktheid voor brildragers 5 5 5 5 5 5 5
Mechanische kwaliteit     +20° / -20 °
Scherpstelmechanisme 5
Oculairinstelling 5
Oculairringen 5
Zoominstelling 5
Stof- en waterdichtheid 5
Cijferwaardering:   1=Slecht  2=Matig  3=Redelijk  4=Goed  5=Uitstekend
Opmerkingen:        Garantietermijn 2-10 jaar, zie tekst.
Dit testrapport mag voor reklamedoeleinden worden gebruikt als daarvoor schriftelijke toestemming van de auteur is verkregen en
wanneer het bovendien in z'n geheel wordt gepubliceerd.


Samenvatting

Het optische gedeelte van deze PhotoScope is heel goed en voor de vogelaar prima geschikt om er mee waar te nemen, mits men zich niet ergert aan de steeds aanwezige zwarte kaderlijnen in het beeldveld. Dat de vergroting niet gaat tot de gebruikelijke 60x is in de praktijk nauwelijks een probleem.
Het grote gezichtsveld (gezichthoek van bijna 62 graden) bij alle vergrotingen, met bijbehorende goede randscherpte, is een compliment waard aan de Zeiss technici.
Het is jammer dat de ingebouwde camera van matige kwaliteit is. Daarom is deze scoop geschikt voor vogelaars die geen extra camera willen meenemen maar toch af en toe een “snapshot” van een waargenomen vogel willen maken. Voor het maken van kwaliteitsopnamen is echter andere apparatuur vereist. De prijs/prestatie verhouding is daarom erg hoog.

 

Voor vragen en/of opmerkingen betreffende kijkers en telescopen ben ik slechts per e-mail bereikbaar onder: elsjan99DITNIET@xs4all.nl
(Voor het verzenden dient men “DITNIET” uit het mailadres te verwijderen)

September 2013                 J.A. Meijerink

Dit testrapport mag met schriftelijke toestemming van de auteur en met bronvermelding voor reclamedoeleinden worden gebruikt, mits het in z'n geheel wordt gepubliceerd.