De Swarovski ATS 80 HD

Ruim een half jaar na het verschijnen van de ATS 65 kwam Swarovski met de ATS 80, die ook in de (hier geteste) HD-versie leverbaar is. Het design komt vrijwel overeen met dat van de ATS 65, maar vanwege het grotere objectief is de telescoop natuurlijk dikker en zwaarder. Heel aardig is dat de brandpuntsafstanden van de objectievengelijk zijn zodat de uitwisselbare oculairs op beide telescopen dezelfde vergroting geven. Over de scherpstelring rond het telescoophuis zijn de meningen verdeeld. Sommigen vinden het een plezierige constructie terwijl anderen beweren dat met de kleine instelknop van de overige topmerken, de scoop beter op het onderwerp gericht blijft en het scherpstellen gemakkelijker gaat. Voor een meer gedetailleerde beschrijving van het ontwerp wordt verwezen naar het testrapport van de ATS 65 HD.
Het gewicht van de ATS 80 HD met zoomoculair bedraagt 1656 gram en dat is slechts 10 gram zwaarder dan dat van de KOWA TSN-823, maar ca. 150 gram lichter dan dat van de voorganger, de AT 80 HD.
Bij de vriestest was de oculairring vastgevroren en draaide het zoomoculair erg zwaar. De overige beweegbare delen waren nog goed gangbaar. Bij het ontdooien ontstond alleen een geringe aanslag op de binnenzijde van het objectief terwijl de rest van de telescoop geheel schoon bleef. Dit maak ik wel anders mee (zie o.a.test van Leica telescopen) zodat Swarovski op dit punt een pluim krijgt. De optische kwaliteit van deze scoop met zoomoculair is tot een vergroting van ca. 40x uitstekend en ongeveer vergelijkbaar met de beeldscherpte van een gemiddelde Zeiss 85T*FL. De laatste heeft een wat hogere lichtopbrengst maar de contrastweergave daarvan is wat geringer. Bovendien bestaat de (voorlopige) indruk dat tussen de verschillende exemplaren, de variatie in beeldkwaliteit bij Zeiss wat groter is. Bij de twee ATS 80 HD's die ik heb gezien werd de beeldscherpte van de oude AT 80 HD geëvenaard. Bezitters van deze "oude" telescoop die geen probleem hebben met het grotere gewicht en volume hoeven dus niet direct naar de winkel te rennen om hun vorige Swarovski tegen een nieuwe in te ruilen.
De beeldscherpte van de groothoekoculairs 30xSW en 45xSW is een fractie beter dan die van het zoomoculair bij dezelfde vergroting. Het 45x oculair geeft een heel mooi beeld tot aan de randen en de resolutie is bijna even groot als van mijn referentietelescoop (KOWA TSN-823) met het 50x oculair. Het beeld van het 30xSW oculair is haast nog fraaier en bijna zonder kleurrandjes langs contrastrijke voorwerpen. De gezichtshoek van beide oculairs is ca. 64 graden en dat is mooi groot. Het gezichtsveld van het 30x oculair is zelfs groter dan dat van het zoomoculair bij 20x. Vogelaars apen elkaar graag na en kiezen meestal voor een zoomoculair in de veronderstelling dat een 60x vergroting meer detail geeft dan een 40-50x. De praktijk leert echter dat het beeld bij 60x wel groter wordt, maar dat lichtsterkte, scherpte en contrast sterk afnemen en dat er meer kleurrandjes ontstaan. Daarom is voor vogelaars een ATS 80 HD met een groothoekoculair ook een heel goede keuze.

Camera adapters
Voor spiegelreflex camera's levert Swarovski de KA TLS 800 adapter. Het oculair gaat er dus af en de adapter komt er voor in de plaats. De brandpuntsafstand wordt 800 mm. bij een lichtsterkte van f 10. Bij de fotohandel zijn T2 ringen verkrijgbaar waarmee diverse camera's via de filterdraad aan de M43 draad van de adapter zijn te koppelen. Voor de mogelijke problemen bij deze vorm van fotografie verwijs ik naar mijn artikel over digiscoping op onze website http://www.tvwg.nl

Omdat digiscoping sterk in opmars is, levert Swarovski ook een digi-adapter die over het oculair wordt geschoven. Door middel van verloopringen zijn daarop camera's met filterdraad M28, M37 en M43 aan te sluiten. Lang niet alle digicams zijn echter geschikt voor digiscoping en om teleurstelling te voorkomen verwijs ik ook daarvoor naar het eerder genoemde artikel. De digi-adapter van Swarovski past naar mijn smaak wel erg ruim om het oculair. Door de éénzijdige klemconstructie liggen de optische assen van scoop en camera niet in elkaars verlengde doch zijn ca. 0,35 mm t.o.v. elkaar verschoven. Ik heb niet kunnen testen of dit nadelige invloed heeft op de beeldkwaliteit en of daardoor enkelzijdige vignettering zal optreden. KOWA maakt een ander systeem dat aan het telescoophuis wordt geschroefd zodat camera en telescoop zuiver gecentreerd zijn en waarbij bovendien het zoomoculair nog is te bedienen. Helaas is ook dit systeem niet universeel en alleen toepasbaar bij camera's met filterdraad en een inwendige zoomconstructie.
De KA TLS 800 kost € 469.= en de digi-adapter DCA wordt voor € 165.= aangeboden.
De prijs van een ATS 80 HD met zoomoculair bedraagt € 2548.= en dat is ca. € 820.= meer dan die van de KOWA TSN-823 M. De prijs van de Zeiss Diascope 85T*FL ligt met € 2224.= wat dichter bij die van de Swarovski. De garantietermijn van de ATS 80 HD bedraagt 10 jaar.

Conclusie:
De Swarovski ATS 80 HD is een prima toptelescoop die uitstekend geschikt is voor het verrichten van vogelwaarnemingen. Vooral gecombineerd met de groothoek oculairs geeft deze scoop een uitstekend beeld. De concurrentie is echter groot en daarom verdient het aanbeveling voor de aankoop de verschillende instrumenten naast elkaar te vergelijken omdat elke telescoop z'n eigen karakter heeft. Smaken kunnen verschillen en alleen met een 1 op 1 vergelijking kan men een goede keuze maken en tevens beoordelen of de aanzienlijke prijsverschillen gerechtvaardigd zijn.

De hierbij afgedrukte testresultaten kunnen U verder helpen bij het maken van de keuze. Voor vragen en opmerkingen over kijkers en telescopen of te verkrijgen kortingen ben ik alleen per e-mail bereikbaar onder elsjanmDITNIET@xs4all.nl (I.v.m. spam dient U in dit adres "DITNIET" te verwijderen).

April 2003, Jan Meijerink