De Optolyth-telescopen TBS 80 GA/HDF en TBS 100 GA/APO Overzicht  overzicht

 

De firma Optolyth heeft al vele jaren ervaring met het vervaardigen van telescopen. Toen we 20 jaar geleden op zoek waren naar de meest geschikte telescoop, kwam de Optolyth 30x75 als beste uit de bus. Leden van de Twentse Vogelwerkgroep kochten gezamenlijk 15 exemplaren die door sommigen nog steeds worden gebruikt. Inmiddels zijn de meeste echter vervangen door moderne scopen met betere kleur-en contrastweergave en met sterkere vergrotingsfactor.

 

Het is niet bekend hoe het bij dit merk thans is gesteld met de spreiding in kwaliteit. Van de vijftien destijds gekochte Optolyth's moesten we er enkele terugzenden omdat ze buiten de norm vielen.
We waren dus erg benieuwd te zien of Optolyth nog steeds tot de top behoort. Door de welwillende medewerking van Foto Henk van Heek te Wierden kregen we een week lang de beschikking over de twee modernste telescopen, de TBS 80 GA/HDF en de TBS 100 GA/APO die ik met mijn referentie telescoop, de KOWA TSN-823 fluoriet, heb kunnen vergelijken.

Algemeen

Het telescoophuis is gevat in een water- en oliebestendige groene kunststof. De stelschroeven lopen lekker licht en vertonen geen speling. Er is een uittrekbare zonnekap waarop ribben zijn aangebracht, bedoeld om als vizier te dienen.
Bij de vriestest werkt de scherpstelschroef nog goed maar de zoomoculairs zijn vastgevroren evenals de instelring bij de TBS 100. Ook is een geringe inwendige condensatie aanwezig die bij de TBS 80 na ca. 20 min. verdwijnt. Bij de TBS 100 duurt dat meer dan een half uur.
Het telescoophuis is t.p.v. het oculair van een glasplaatje voorzien zodat het waterdicht is afgesloten en met stikstofgas kan worden gevuld. Bij de meeste top-telescopen zijn de oculairs d.m.v. een bajonetaansluiting bevestigd. Optolyth past echter schroefdraad toe, hetgeen degelijk is, maar dat het wisselen minder gemakkelijk maakt. Oculairs en objectieven zijn niet af te dekken door beschermkappen. De optiek is deels van fluoriet-glas terwijl de TBS 100 is voorzien van een apochromatisch objectief. Alle glas/luchtvlakken hebben een z.g CERALIN-plus-breedbandcoating die een lichte geel-groenzweem veroorzaakt. Het is een grote kunst om door combinatie van verschillende coatings een neutrale weergave te verkrijgen en dat is Optolyth nog niet geheel gelukt.
De scopen zijn voorzien van zoomoculairs die niet uitgewisseld mogen worden daar dit ten koste van de beeldkwaliteit gaat. Ook kregen we de beschikking over twee groothoekoculairs met vast brandpunt. Deze mogen we wel uitwisselen waarbij op de TBS 100 een 1.5x zo sterke vergroting ontstaat als bij de TBS 80. Alle oculairs zijn geschikt voor brildragers. Optolyth levert ook oculairs met een vergroting van resp. 65x en 70x. Omdat de uittreepupil daarbij wel erg klein wordt, zullen deze niet plezierig kijken.
Er is een hulpstuk verkrijgbaar dat het mogelijk maakt door de scopen te fotograferen. Bij de TBS 80 veroorzaakt dit een brandpuntsafstand van 850 mm. en een diafragmawaarde van 10,7.
Op de TBS 100 zijn de waarden 1200 mm/ f 12,0.
De adviesprijs van dit hulpstuk bedraagt fl. 537.=. Om de telescoop op het statief om de lengteas te kunnen draaien, zit er rond het huis een ring waarin aan de onderzijde de 1/4" schroefdraad is aangebracht.

De TBS 80 GA/HDF

Gewicht en afmeting komen ongeveer overeen met die van de KOWA-823.
Het zoomoculair geeft tot een vergroting van ca. 40x een heel mooi beeld, zij het met de eerder genoemde kleurzweem. Het gezichtsveld is bij dit oculair natuurlijk wel klein.
Op een vergroting van 20x ingesteld, geeft het oculair een ca. 15% groter beeld dan bij de KOWA. De overige vergrotingen komen wel overeen met die van de referentie-scoop, die overigens een betere beeldkwaliteit geeft bij sterke vergrotingen.
Het 20xWW presteert qua beeldscherpte duidelijk minder. Ook het gezichtsveld (gezichtshoek 53.1°) is niet indrukwekkend voor een groothoek-oculair. Het andere vaste oculair geeft daarentegen een mooi scherp beeld bij een vergroting van 30x zodat dit oculair mijn voorkeur verdient.
Een pluspunt bij dit instrument is de goede correctie van het secundaire spectrum waardoor de kleurrandjes mooi smal blijven.
Door het grotere eye-relief is de TBS 80 iets beter geschikt voor brildragers dan de TBS 100. (zie grafiek)

De TBS 100 GA/APO

Het opvallende bij deze scoop is het grote 100 mm. objectief. Deze geeft onder slechte lichtomstandigheden een helderder beeld dan de tot nu toe door mij geteste top-telescopen met kleinere objectieven. Maar door de grote hoeveelheid glas moeten we dit bekopen met een enorm gewicht. Met ca. 2700 gram is dit instrument ongeveer 1000 gr. zwaarder dan de TBS 80 of de KOWA-823, waardoor het dus minder geschikt is om er uren lang mee door het veld te sjouwen. Rond het telescoopbuis zit een ring die het mogelijk maakt snel globaal scherp te stellen terwijl de fijninstelling daarna geschiedt met de stelschroef.
Hoewel je zou verwachten dat bij het apochromatisch objectief de kleurcorrectie optimaal is, blijkt dit echter niet het geval omdat het instrument bij alle oculairs duidelijk bredere kleurranden laat zien dan z'n kleine broer.
Mijn testexemplaar vertoont ook een zeer geringe mate van astigmatisme waardoor horizontale en verticale lijntjes op de testkaart niet gelijktijdig scherp worden. Ik neem voorlopig aan dat dit verschijnsel exemplarisch is en dat er mogelijk toch wat spreiding in kwaliteit bestaat.
Merkwaardig bij het zoomoculair is verder de vertekening die van tonvormig bij 20x vergroting, verloopt naar kussenvormig bij 60x waarbij de middenvergrotingen bijna vertekeningsvrij zijn.
Dit oculair geeft ook hier bij 20x vergroting een ca. 15% groter beeld dan bij de KOWA. Tot vergrotingen van ca. 40x verkrijgen we met dit oculair nog een acceptabel beeld.
De oculairs met vast brandpunt doen het op deze scoop ook goed. De 30xWW geeft een mooi beeld dat vergelijkbaar is met de 30x van het zoomoculair maar dan met een groter gezichtsveld. Ook de 45xWW is best goed en geeft maar weinig minder detail dan de 50xWW op de KOWA.

Conclusie

Door de wat geringere scherpte bij sterke vergrotingen en de niet geheel natuurlijke kleurweergave blijven de prestaties van de Optolyth's iets achter bij die van de KOWA. Mooi bij de TBS 80 is de goede correctie van het secundaire spectrum. Voor vergrotingen tot ca. 40x is het een heel mooie telescoop, vooral met het 30xWW oculair. Het 20xWW oculair is wat minder scherp dan het zoomoculair bij 20x.
De TBS 100 geeft ongeveer hetzelfde beeld maar laat bredere kleurranden zien. Zowel het 30xWW als het 45xWW oculair doen het op deze telescoop goed. Het zoomoculair is bruikbaar bij vergrotingen tot ca. 40x. Ook hier constateren we een lichte geelzweem. Het is een erg zwaar instrument dat echter bij slecht licht en niet te sterke vergroting nog een helder beeld geeft.
Omdat niet bekend is of er thans bij dit merk veel spreiding in de kwaliteit bestaat, verdient het aanbeveling steeds voor aankoop de telescoop grondig te bekijken.
De hierbij afgedrukte testresultaten kunnen U verder helpen bij het maken van de keuze.

Voor vragen en opmerkingen over kijkers en telescopen of te verkrijgen kortingen ben ik alleen per e-mail bereikbaar onder: elsjan99DITNIET@xs4all.nl
(I.v.m. spam dient U in dit adres "DITNIET" te verwijderen).

Oktober 2000                 Jan Meijerink



TWENTSE VOGELWERKGROEP

Ing. J.A.Meijerink

T E S T R A P P O R T                    OPTOLYTH TBS 80 GA/HDF nr. 127830                     Oktober 2000
Oculair Vast Vast Zoom Zoom Zoom Zoom Zoom
20xW 30xW 20x 30x 40x 50x 60x
Aantal getest : 1
Technische gegevens
Gewicht (gram) 1700
Max. hoogte (mm) 380
Max. breedte (mm) 95
Diameter uitreepupil (mm) 4.00 2.67 4.00 2.67 2.00 1.60 1.33
Eye-relief (mm)  13 11 14 12.5 13.5 15 17
Oogafstand - - - - - - -
Kleinste waarneemafstand (m) 6.90 6.90 6.90 6.90 6.90 6.90 6.90
Schemeringsgetal 0 49 40 49 57 63 69
Gezichtsveld 1000m (m) 0 37 27 21.8 19.1 16.9 15.0
Openingshoek (graden) 2.86 2.11 1.55 1.25 1.09 0.97 0.85
Gezichtshoek (graden) 53.1 58.1 30.2 36.2 41.8 46.0 48.5
Scherpstelling (C/A) - - - - - - -
Adviesprijs incl. zoomoculair   3304.=
Optische kwaliteit
Beeldscherpte 4 5 5 5 4 2 1
Kontrastweergave 4.5 4.5   4.5 3.5 2.5 2
Kleurranden 4 4 4.5 4.5 4.5 4.5 4.5
Randscherpte 5 5   5 5 5 5
Gezichtsveld 3 4   1 1 1.5 2
Kleurweergave 3 3 3 3 3 3 3
Inwendige spiegeling 4.5 4.5 4.5 4.5 4.5 4.5 4.5
Vertekening 3.5 4.5 4.5 4.5 4 3.5 3
Geschiktheid voor brildragers 5 4.5 5 5 5 5 5
Mechanische kwaliteit     +20° / -20 °
Scharnierdraaiing -
Scherpstelmechanisme 5/5
Oculairinstelling 1/5
Stof- en waterdichtheid 4
Cijferwaardering:   1=Slecht  2=Matig  3=Redelijk  4=Goed  5=Uitstekend
Opmerkingen:  
Dit testrapport mag voor reklamedoeleinden worden gebruikt als daarvoor toestemming van de auteur is verkregen en wanneer het bovendien in z'n geheel wordt gepubliceerd.


TWENTSE VOGELWERKGROEP

Ing. J.A.Meijerink

T E S T R A P P O R T                    OPTOLYTH TBS 100 GA/APO nr. 128042                     Oktober 2000
Oculair Vast Vast Zoom Zoom Zoom Zoom Zoom
30xW 45xW 20x 30x 40x 50x 60x
Aantal getest : 1
Technische gegevens
Gewicht (gram) 1700
Max. hoogte (mm) 400
Max. breedte (mm) 118
Diameter uitreepupil (mm) 3.33 2.22 5.00 3.33 2.50 2.00 1.67
Eye-relief (mm) 12 11 12.5 10.5 11 12.5 15
Oogafstand - - - - - - -
Kleinste waarneemafstand (m) 6.60 6.60 6.60 6.60 6.60 6.60 6.60
Schemeringsgetal 55 67 45 55 63 71 77
Gezichtsveld 1000m (m) 34 25 29.2 24 21.8 18.8 16.9
Openingshoek (graden) 1.94 1.43 1.67 1.37 1.25 1.07 0.96
Gezichtshoek (graden) 54.0 58.7 32.6 39.6 47.1 50.1 53.7
Scherpstelling (C/A) - - - - - - -
Adviesprijs incl. zoomoculair   3979.=
Optische kwaliteit
Beeldscherpte 4.5 4 5 4.5 4 3.5 2
Kontrastweergave 4.5 4.5 5 4.5 4 3 2.5
Kleurranden 3 2 3 3 2.5 2 2
Randscherpte 5 4 5 5 5 5 5
Gezichtsveld 3 4 1 1 2 2.5 3
Kleurweergave 3 3 3 3 3 3 3
Inwendige spiegeling 3 3 3 3 3 3 3
Vertekening 4 4.5 3 4.5 5 4.5 4
Geschiktheid voor brildragers 4.5 4.5 5 4 4.5 5 5
Mechanische kwaliteit     +20° / -20 °
Scharnierdraaiing -
Scherpstelmechanisme 3/5
Oculairinstelling 1/5
Stof- en waterdichtheid 4
Cijferwaardering:   1=Slecht  2=Matig  3=Redelijk  4=Goed  5=Uitstekend
Opmerkingen:        Uittrekbare zonnekap. Statiefaansluiting 1/4"
Dit testrapport mag voor reklamedoeleinden worden gebruikt als daarvoor toestemming van de auteur is verkregen en wanneer het bovendien in z'n geheel wordt gepubliceerd.