Swarovski - kijkers.

Door de welwillende medewerking van de importeur te Brussel en foto van Heek te Wierden kreeg ik vrijwel de gehele, voor vogelaars interessante kijkerserie van Swarovski een week ter beschikking. Het betrof de kijkers met dakkantprisma uit de SLC- en de nieuwe EL-serie.

De SLC-kijkers.

Het zal zo'n tien jaar geleden zijn dat Swarovski met de eerste SLR-kijkers op de markt kwam. Eerst de geringe vergrotingen en enkele jaren later de sterkere. Aanvankelijk waren de Swarovski's bij vogelaars wat minder gewild wegens de geelkleuring van het beeld. Gelukkig is dat verleden tijd. De SLR-kijkers geven nog steeds een wat "zonnig" beeld maar niet hinderlijk. De enkelvoudige Swarodur-coating op de buitenvlakken van de kijker zorgt voor de nodige hardheid zodat je de glasoppervlakken schoon kunt maken zonder de coating te beschadigen. Van binnen is de optiek voorzien van de z.g. Swarotop-coating. Een meerlaagse coating die zorg draagt voor een uitstekende lichttransmissie. Een prima "P-coating" op de prisma's zorgt voor de nodige fase correctie. Dit heb ik tot nu toe alleen bij de topklasse kijkers aangetroffen. Veel merken pretenderen een goede coating op hun dakkantprisma's, die echter in werkelijkheid niet of nauwelijks blijkt te werken.
Het karakter van deze kijkers komt grotendeels overeen met dat van de Leica-kijkers. Hierna zal ik dan ook elk exemplaar vergelijken met het overeenkomende uit de Leica-serie.
De SLC-kijkers hebben een paar extra's die je bij de Leica's mist. Zo zijn de oculairringen afschroefbaar, hetgeen handig is bij het schoonmaken. Verder is er op het verlengde van de middenas een hulpstukje aan te brengen waardoor de kijkers op een (éénbeen) statief zijn te bevestigen. Vooral bij de 15-voudige vergroting is dit handig.
De afzonderlijke oculairinstelling geschiedt d.m.v. een knopje op de centrale instelschroef. Dat werkt wat minder prettig dan bij Leica, waar je met beide ogen open door de kijker ziend, de gehele instelling kunt verrichten.
Aan de onderzijde van de kijkers zijn uitsparingen aangebracht. Het is de bedoeling om daar de beide duimen in te leggen. Bij de kleinere kijkers werkt dat wel, maar bij de zwaardere is de zaak niet meer in evenwicht. De kijker dreigt voorover te kantelen hetgeen is te voorkomen door de polsen naar elkaar toe te bewegen en de kijker te laten rusten op de handpalmen. Maar dan is de scherpstelschroef niet meer te bereiken. Het werkt daarom veel handiger om met één hand de scherpstelling te bedienen en de andere, de uitsparing vergetend, meer richting objectief te plaatsen. Hierbij is de kijker, op beide duimen rustend, toch weer in evenwicht. De kijkers zijn gevat in een prettig aanvoelende kunststof van een licht geelgroene of zwarte kleur en worden geleverd in een kunstleren etui.
Bij de vriestest zit er bij alle kijkers een lichte inwendige aanslag op lenzen en prisma's die na 15-25 minuten is verdwenen. De mechanische functies werken bij 20° C onder nul nog wel, maar minder soepel dan bij Leica.
Het viel op dat bij twee van de zes geteste kijkers (SLC 8x30 WB en EL 10x42), speling zat op de scherpstelling. Daarbij werden linker en rechter beeld, afhankelijk van de draairichting, niet exact tegelijk scherp. Voorlopig neem ik aan dat het om exemplarische tekortkomingen gaat. Mochten er gebruikers zijn die hetzelfde verschijnsel hebben geconstateerd, dan hoor ik dat graag.

De EL-kijkers.

Het eerste dat opvalt bij dit nieuwe ontwerp is het ontbreken van een centrale as. Beide kijkerhelften zijn d.m.v. twee bruggen aan elkaar gekoppeld en dat spaart gewicht. De scherpstelknop zit op de bovenste brug. Door het uittrekken van de knop is de afzonderlijke oculairinstelling te bedienen. Het geringe gewicht van de kijker is mede te danken aan het toepassen van magnesium voor het kijkerhuis.
De handligging is voortreffelijk, ook voor vrouwenhanden.
Het optische systeem schijnt ook opnieuw te zijn berekend. Beeldscherpte en contrastweergave zijn uitstekend. Ook de kleurweergave is nu geheel neutraal.
Veel gebruikers zullen ook de zeer korte instelafstand (ca. 2.50 m.) waarderen. Deze kijkers zijn dus eveneens geschikt voor het bestuderen van insecten. Evenals de SLC-serie is ook dit type gevuld met stikstofgas om zoveel mogelijk inwendige condensatie te voorkomen. Na de vriestest was er dan ook slechts een lichte aanslag te constateren die na 15 minuten was verdwenen. Anders lag het echter met de gangbaarheid van de scherpstelling. Bij - 20° C liepen de stelschroeven zo zwaar dat even snel scherpstellen niet meer mogelijk was. Wie naar de Zuidpool denkt te gaan is dan haast aangewezen op Leica, want bij Zeiss zit de zaak ook muurvast.
De kijkers zouden drukwaterdicht zijn tot een waterdiepte van 4 meter. Gezien onze minder goede ervaringen met andere merken, die zelfs een grotere waterdruk garanderen, zou ik dit nooit durven te testen. Ook bij dit type zijn de oculairringen af te schroeven wat het schoonmaken vergemakkelijkt.

De SLC 8x30 WB.

Een handig klein kijkertje met voortreffelijke beelscherpte.
Opvallend is de plaatsing van de instelknop op de centrale as t.p.v de objectieven. Om scherp te kunnen stellen moet je daarbij gebruik maken van middel- of ringvinger en dat is wel even wennen. Gelukkig loopt de stelschroef licht genoeg, zelfs bij -20°C. Bij deze lage temperatuur gaat de scharnierdraaiing juist wat te licht, zodat de oogafstand gemakkelijk verstelt.
Als we deze kijker vergelijken met de Leica 8x32 BA, zien we daar een iets neutralere kleurweergave. Ook lijkt de contrastweergave bij Leica wat groter. Daar staat tegenover dat de Swarovski wat beter geschikt is voor brildragers en vooral dat deze wat minder last heeft van kleurrandjes langs contrastrijke voorwerpen. De kleinste waarneemafstand is daarentegen bij Leica 3.0 m. en bij Swarovski 4.4 m. De rest van de specificaties komt grotendeels overeen. Het is een kijkertje dat geschikt is om op vermoeiende tochten mee te nemen, maar dat het in de schemering wat sneller laat afweten dan een zwaardere kijker.

De SLC 10x42 WB.

Bij vergelijking met de Leica 10x42 BA zien we weer de wat neutralere kleurweergave bij dit merk. Daar staat tegenover dat de Swarovski iets minder last heeft van kleurrandjes. De overige specificaties zijn vrijwel identiek, zodat het voor menigeen moeilijk zal zijn een keuze te maken. Het is eveneens een kwestie van smaak, kijk daarom altijd eerst, direct na elkaar, door verschillende kijkers en maak dan de keuze.
Voor ornithologische doeleinden overigens van harte aanbevolen.

De SLC 10x50 WB.

Ik was bij de aanvang van de testprocedure benieuwd, te zien hoe deze kijker zou scoren t.o.v. mijn referentiekijker, de Leica 10x50 BA. Zoals verwacht, heeft de Leica de meest neutrale kleurweergave en ook de smalste kleurrandjes. Maar wat een licht komt er door de Swarovski. De swarotop coating zorgt blijkbaar voor een hoge lichttransmissie. Een groot eye-relief van 15 mm. zorgt er voor dat brildragers het hele gezichtsveld goed kunnen overzien.
Verder niets dan lof over deze kijker, zelfs bij de vriestest functioneerde alles nog naar behoren. Het is één van mijn favoriete kijkers uit de Swarovski-reeks, die ik voor vogelkundige waarnemingen van harte kan aanbevelen.

De SLC 15x56 WB.

Leica heeft geen vergelijkbare kijker en ook Zeiss heeft z'n 15x60 uit het assortiment genomen. Logisch dat Swarovski in het ontstane "gat" is gedoken.
De scherpte en het contrast zijn een tikje minder dan bij de andere kijkers maar dat zagen we ook bij de Zeiss 15x60, die ik zelf jarenlang heb gebruikt. De kleurweergave is wat "zonnig" en ook zijn er duidelijke kleurrandjes langs contrastrijke voorwerpen te zien. Verder een heel aardige kijker die ook bij de vriestest goed bleef presteren. Mijn ervaring met de 15-voudige vergroting, gecombineerd met een aanzienlijk kijkergewicht, is dat het gebruik van een éénbeenstatief het waarnemen aanzienlijk kan veraangenamen. En de statiefaansluiting is er bij deze kijker.
Het eye-relief van slechts 10 mm. gecombineerd met de grote gezichtshoek kan sommige brildragers parten gaan spelen. Maar meestal is er nog een voldoende groot gezichtveld voorhanden.

De EL 8.5x42.

Een vergelijkbare vergroting vinden we niet bij Leica of Zeiss, maar ik denk dat Swarovski met dit instrument hoge ogen gaat gooien. Afgezien van de kleurrandjes is er op deze kijker nauwelijks iets aan te merken. Alleen bij de vriestest liep de scherpstelling erg zwaar. Maar in ons land vriest het toch bijna nooit twintig graden. Het gezichtsveld is mooi groot en door een eye-relief van 15 mm. is dit door alle brildragers prima te overzien. De kleinste waarneemafstand bedraagt 2.20 m. zodat de kijker ook voor vlinderaars erg geschikt is. Fijn is ook de zeer neutrale kleurweergave bij de EL-kijkers.
Ik denk, dat ik als kijkerfreak maar voor dit instrument ga sparen zodat ik het t.z.t. aan de collectie kan toevoegen.

De EL 10x42.

De verbetering t.o.v. de SLC 10x42 WB moeten we vooral zoeken in de betere kleur- en contrastweergave. Ook het gewicht is afgenomen, 780 gram tegenover 900 gram bij de SLC. Toch blijft de Zeiss 10x40 B/GA T* met 740 gram de lichtste. Evenals bij de 8.5x draait de scherpstelling na de vriestest erg zwaar.
Verder is het een goede kijker met een prima handligging en een uitstekende randscherpte. Voor vogelaars dus zeer aanbevolen.

Conclusie.
Swarovski heeft met z'n kijker-serie bewezen tot de absolute top te behoren. Een garantietermijn van 30 jaren bevestigt dit alleen maar. In het verleden waren de reparatietijden nogal lang. De importeur verzekerde me dat de gemiddelde reparatieduur thans ca. zes weken bedraagt, afhankelijk van het soort mankement.
Twee kijkers uit de serie hebben m'n hart gestolen, de SLC 10x50 WB en de EL 8.5x42, maar ook de overige zijn voor vogelkundige doeleinden erg geschikt.

De hierbij afgedrukte testresultaten kunnen U verder helpen bij het maken van de keuze. Voor vragen en opmerkingen over kijkers en telescopen of te verkrijgen kortingen ben ik alleen per e-mail bereikbaar onder elsjanmDITNIET@xs4all.nl (I.v.m. spam dient U in dit adres "DITNIET" te verwijderen).