Waarom ik geen goedkope kijkers meer test

Vaak krijg ik de vraag waarom ik alleen dure kijkers test. Vooral jeugdige vogelaars kunnen zich slechts een goedkoop instrument permitteren en zouden erg gebaat zijn bij een advies over een aan te schaffen kijker of telescoop in de lagere prijsklasse. Vroeger heb ik deze testen wel uitgevoerd, en er enkele slechte ervaringen mee opgedaan. Thans beperk ik me slechts tot de topmerken Leica, Zeiss, Swarovski en Kowa om de volgende redenen.

• Het aanbod van goedkope kijkers is zo groot dat ik er meer dan een dagtaak aan zou hebben ze alle te testen.
• Een selectie daaruit is ook weinig zinvol omdat de spreiding in kwaliteit vaak erg groot is. We hebben daarmee in het verleden nare ervaringen gehad. Bovendien moet het aantal te testen exemplaren van één type vrij groot zijn om een indruk van de spreiding te krijgen terwijl de koper maar moet afwachten of de kijker die hij gekocht heeft, wel goed is.
• Vogelaars hebben veel meer behoefte aan voorlichting bij de aanschaf van een topkijker. Van de tien aan mij gerichte vragen over kijkers of telescopen, hebben er negen betrekking op topinstrumenten.
• Goedkope kijkers zijn gemiddeld wat slechter van kwaliteit dan dure. Kijkers met porroprisma's hebben vaak geen inwendige scherpstelling waardoor lucht (met stof en vocht) wordt binnen gezogen. Vervuiling en inwendige condensatie bij lage temperaturen treedt daarbij eerder op dan bij goed afgedichte kijkers. Kijkers met dakkantprisma's hebben vaak geen adequate P-coating op de prisma's (hoewel de fabrikanten het tegendeel beweren) hetgeen contrastweergave en scherpte niet ten goede komt. Vaak zit er speling op de centrale instelas zodat linker en rechter beeld niet tegelijk scherp worden. Ook loopt de afzonderlijke oculair instelling vaak te licht waardoor deze ongewild verstelt. De prisma's zijn soms niet degelijk bevestigd en na een val of stoot zie je twee horizonnen. Rubber oculairringen scheuren na enkele jaren. De brug tussen de beide kijkerhelften wordt op de duur slap. Dit zijn slechts enkele problemen die je vaak ziet in de goedkopere prijsklasse.
• Om de hierboven genoemde redenen bedraagt de garantietermijn meestal niet meer dan één jaar (bij de topkijkers 30 jaar). Reparatie is vaak niet mogelijk of is zo kostbaar dat de aanschaf van een nieuwe kijker aantrekkelijker is. Ook bij topkijkers komen reparaties voor, maar minder vaak, en bovendien vallen deze dan meestal onder de garantie.

Ik wil hiermee niet beweren dat er geen goede goedkope kijkers bestaan. Je kunt het ook best treffen met het gekochte exemplaar en er jaren lang plezier van hebben. Bekijk het instrument voor de aankoop echter kritisch en beoordeel daarbij vooral ook de mechanische kwaliteit. De ervaring leert dat de serieuze vogelaar op de duur toch een topkijker aanschaft. Hij spaart liever wat langer dan iets te kopen waar hij later spijt van krijgt. Wekelijks krijg ik e-mails met vragen over goedkope kijkers. Meestal moet ik het antwoord daarop schuldig blijven wegens gebrek aan ervaring met het betreffende artikel.

Tenslotte nog een waarschuwing: Mocht U besluiten een topkijker aan te schaffen, ga dan naar een geautoriseerd dealer van het betreffende merk. Te vaak bereiken mij berichten over problemen bij garantiegevallen met kijkers die via een grijze import ons land zijn binnen gekomen. Sommige importeurs schijnen daarom bij reparaties de aankoopfactuur te vragen.

Jan Meijerink (Twentse Vogelwerkgroep)